ابن مسعود از اين هماهنگى سخنش با قضاوت پيامبر صلى الله عليه و آله بسيار شادمان شد « 1 » . بر خلافِ آنچه از ابن شاذان نقل شده است « 2 » ، ابن مسعود كسى نبود كه حق و ناحق را با هم بياميزد و خلفاى [ باطل ] را دوست بدارد يا با آنان همسو شود . كتاب‌هاى صحاح و سُنَن از على عليه السلام نقل كرده‌اند كه درباره ابن مسعود فرمود : « عَلِمَ الكتابَ والسنّة ثمّ انتهي ، وكفي بذلك علماً » « 3 » ( به كتاب و سنّت دانا بود و از آن فراتر نرفت ، و همين آگاهى براى آدمى بس است ) يا اين سخن حضرت كه : قرأَ القرآنَ وأحَلَّ حلالَه وحَرَّمَ حرامَه ، فقيهٌ في الدين ، عالِمٌ بالسُنّة « 4 » ؛ ابن مسعود قرآن را قرائت مىكرد و حلالش را حلال و حرامش را حرام مىدانست ، در دين فقيه ( و آگاه ) بود و سنّت مىدانست . آرى ، فضائل ابن مسعود در كتاب‌هاى ديگران بيشتر است از آنچه نزد شيعه هست و همه آنها بزرگوارى و ارزشمندى و منزلتِ والاى او را مىنماياند . آنچه را خطيب نقل مىكند و آنچه در استدلال بزرگان شيعه مورد توجّه قرار گرفته است ، نمىتواند دليل قانع كننده بر نظريه آنان باشد ؛ زيرا : اولًا : جمله « أحاديث في أهل البيت ، بيت النبي » ( در آن صحيفه احاديثى درباره خاندان پيامبر بود ) صراحت ندارد كه آن احاديث در فضائل اهل بيت بود ، بلكه احتمال مىرود كه آن احاديث در مذمّت اهل بيت يا غُلُوّ نسبت به ايشان باشد ؛ و اين احتمال با

--> ( 1 ) . مسند احمد 1 : 447 ، حديث 4276 ؛ السنن الكبرى ( بيهقى ) 7 : 246 ، حديث 14195 ؛ سنن النسائى ( المجتبى ) 6 : 121 ، حديث 3354 ؛ السنن الكبرى ( نسائى ) 3 : 316 ، حديث 5515 . ( 2 ) . نگاه كنيد به : معجم رجال الحديث 11 : 344 - 345 ، ترجمه 7172 عبدالله بن مسعود . ( 3 ) . المصنّف ( ابن ابى شيبه ) 6 : 385 ، حديث 32238 ؛ حلية الأولياء 1 : 129 ؛ الطبقات الكبرى 2 : 346 ؛ المستدرك على الصحيحين 3 : 360 ، حديث 5392 . ( 4 ) . المستدرك على الصحيحين 3 : 357 ، حديث 5380 ؛ سير اعلام النبلاء 1 : 492 ؛ مفتاح الجنّة ( سيوطى ) 1 : 70 .